Szanowni Państwo,
w ramach tegorocznych Europejskich Dni Dziedzictwa
zapraszamy do bezpłatnego zwiedzania Mauzoleum Walki i Męczeństwa
w dwa weekendy:
𝟏𝟑 i 𝟏𝟒 𝐰𝐫𝐳𝐞𝐬́𝐧𝐢𝐚 oraz 𝟐𝟎 i 𝟐𝟏 𝐰𝐫𝐳𝐞𝐬́𝐧𝐢𝐚.
Ponadto w niedzielę 14 września 2025
w ramach tychże Europejskich Dni Dziedzictwa
zapraszamy na spacer historyczny pod hasłem
»Szucha 25 – potężna architektura, wielka historia« –
wspólne przedsięwzięcie Ministerstwa Edukacji Narodowej
oraz Muzeum Niepodległości w Warszawie:
● o godzinie 10.00 zaplanowano rozpoczęcie spaceru historycznego po gmachu Ministerstwa Edukacji Narodowej;
● o godzinie 11.00 przewidziano zwiedzanie z przewodnikiem Mauzoleum Walki i Męczeństwa.
Budynek przy alei Szucha 25 w Warszawie,
zaprojektowany przez profesora Zdzisława Mączeńskiego,
to przykład wzorcowej architektury modernistycznej
z wykorzystaniem dekoracji art déco najwyższej próby.
Autorem projektu wnętrz był Wojciech Jastrzębowski – profesor warszawskiej Szkoły Sztuk Pięknych
oraz dyrektor Departamentu Sztuki w Ministerstwie Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego,
dla którego to urzędu w latach 1927–1930 wzniesiono gmach.
Stan zachowania obiektu jest bardzo dobry, a jego wnętrza –
dzięki wysiłkom Ministerstwa –
odzyskują dawne oblicze i charakter właściwy epoce, w której powstał.
Gmach przy alei Szucha 25 ma status Pomnika Historii.
Na jego dziedzictwo składa się nie tylko wartość architektoniczno-plastyczna,
lecz także historyczna i kulturowa.
To właśnie przy Szucha 25 w czasie niemieckiej okupacji mieściła się główna siedziba Gestapo
w Dystrykcie Warszawskim Generalnego Gubernatorstwa,
w której brutalnie przesłuchiwano między innymi więźniów Pawiaka.
W przyziemiu skrzydła gmachu,
gdzie jesienią 1939 roku Niemcy urządzili tak zwany areszt domowy (Hausgefängnis) Gestapo –
a od zakończenia drugiej wojny światowej do dziś znajduje się miejsce pamięci,
od roku 1952 pod nazwą Mauzoleum Walki i Męczeństwa –
zachowały się, niemal w stanie nienaruszonym, korytarze, cztery cele zbiorowe zwane tramwajami,
dziesięć cel pojedynczych, tak zwanych izolatek, oraz pokój dyżurnego gestapowca,
wykorzystywany przez niemieckich okupantów także jako miejsce przesłuchań.

Zdjęcia pochodzą ze zbiorów
Narodowego Archiwum Cyfrowego,
Ministerstwa Edukacji Narodowej (G-M Studio Jerzy Malinowski, asystent Marek Gerstmann)
i Muzeum Niepodległości w Warszawie.




