Szanowni Państwo,
od 1 lipca 2026 r.
pod hasłem Skarby Muzeum Niepodległości
w jednej z cel pojedynczych dawnego aresztu Gestapo w Alei Szucha
prezentujemy obraz pędzla Macieja Milewskiego zatytułowany
„Maria Cetys. Żołnierz Armii Krajowej”
(numer katalogowy M.786).

Maria Cetys przyszła na świat 14 września 1914 r. w Warszawie.
W latach trzydziestych pracowała jako urzędniczka skarbowa.
Społecznie działała jako instruktorka w stołecznym Przysposobieniu Wojskowym Kobiet.
W Armii Krajowej używała  pseudonimu „Szympans”.
Nie była wprawdzie więziona na Pawiaku ani w kwaterze Gestapo w Alei Szucha,
lecz podczas Powstania Warszawskiego –
którego 82. rocznicę wybuchu obchodzić będziemy 1 sierpnia 2026 r. –
walczyła nieopodal, w Śródmieściu Południowym i na tak zwanym Górnym Czerniakowie
w zgrupowaniu „Kryska”.
Była łączniczką Władysława Abramowicza pseudonim „Litwin”, komendanta rejonu 2. Obwodu Śródmieście.
Ciężko ranna 11 sierpnia 1944 r. na ulicy Czerniakowskiej w trakcie przenoszenia meldunku,
poddana została amputacji ramienia.
Do niewoli niemieckiej trafiła 21 września 1944 r. w rejonie ulicy Wilanowskiej.
Gdy w czasie selekcji jeńców na pytanie „Bist du Banditin?” (Czy jesteś bandytą?)
z dumą wypowiedziała słowa „Jestem żołnierzem Armii Krajowej” –
zginęła, natychmiast rozstrzelana.
Spoczywa na Cmentarzu Powstańców Warszawy na Woli.

Zapraszamy do oglądania obrazu Macieja Milewskiego „Maria Cetys. Żołnierz Armii Krajowej”
w Mauzoleum Walki i Męczeństwa.